Open Monumentendag 2022: Duurzame Monumenten

Open Monumentendag 2022: Duurzame Monumenten

Op 10 en 11 september zijn er weer de Open Monumentendagen (OMD) met als thema 鈥楧uurzaamheid鈥. De gemeente Leeuwarden wijst elk jaar binnen haar grenzen een gebied aan als speerpunt. Dit jaar is dit het gebied ten noorden van Leeuwarden tot en met Stiens en dan met name het deel dat ligt tussen de Dokkumer Ee en Middelzee. De werkgroep OMD Leeuwarden heeft voor 10 september een mooi programma gerealiseerd. In de verschillende dorpen worden diverse locaties opengesteld. Dit zijn kerken, staten, boerderijen en woonhuizen.
Evenals voorgaande jaren werken Stichting Stinze-Stiens en Stichting Monumentenzorg Leeuwarderadeel (SML) samen om de Monumentendag-lezing te organiseren in het Pakh没s SOLO, Smelbr锚ge 9, te Stiens. Dit jaar neemt SML het initiatief.聽Voor info en reserveren, klik:聽hier. In het ‘duurzame’ Doktersh没s, eveneens op Smelbr锚ge, worden rondleidingen georganiseerd. Reserveren verplicht via de knop ‘aanmelden’ hieronder.

'Duurzame' Doktersh霉s in de sneeuw.

‘Duurzame’ Doktersh霉s in de sneeuw. Foto: Trudy van Riemsdijk-Zandee

Het Doktersh没s uit 1838 met de rijk versierde dakkapel met klassieke elementen valt op in het historische centrum van Stiens. Het pand is een typisch en vroeg voorbeeld van het neoclassicisme in Friesland. De vormgeving is van een voorname eenvoud die bij die stijl hoort.聽Ruim vijftig jaar later, in 1894, werd het huis volgens de voorschriften van die tijd uitgebreid met een apotheek aan de achterzijde en binnen kreeg de gang een monumentale allure.

Entr茅e van het Doktersh没s.

Entr茅e van het Doktersh没s.

De gang werd prachtig beschilderd en het was gedaan met de wat strenge uitstraling die het huis van buiten heeft. Met vaardige hand schilderden de decoratieschilders van toen imitatiemarmer panelen in rood en geel. Een geschilderde vaas met bloemen heet de bezoeker welkom bij de hoofdingang. Het plafond heeft met goud versierde ornamenten. en de vloer is belegd met Engelse moza茂ektegels, een mooi voorbeeld uit het vroeg-industri毛le tijdperk. Een fraai gestileerde geschilderde plantrank in Art Nouveau stijl wordt later toegevoegd aan de gemarmerde lambrisering. Bij de restauratie van 2012-2014 zijn de schilderingen weer zichtbaar gemaakt en hersteld. Een deur tussen het voor- en achterhuis met een fraai ge毛tste ruit van de glasfabriek Bouvy Dord[rech]t聽 sluit de gang af. Deskundigen noemen de gang uniek omdat nog maar weinig van dergelijke rijk gedecoreerde entr茅es uit die tijd over zijn.
Andere verrassingen zijn: diverse originele plafonds en twee reconstructies van teruggevonden historisch behang. De dorpsapotheek uit 1894 is weer in oude glorie hersteld en voorzien van negentiende-eeuwse opstandflessen, pillendoosjes en andere benodigdheden. Een historische apotheek 鈥榓an huis鈥 in een Doktersh没s is waarschijnlijk uniek in Nederland.

Isolatie slaapkamer

Isolatie slaapkamer Doktersh没s.

Tijdens de rondleidingen zal ook aandacht besteed worden aan de maatregelen voor verduurzaming van het Doktersh没s. Het Doktersh没s in Stiens is een schoolvoorbeeld van verduurzaming. Tijdens de Nationale Duurzame Huizen Route in 2018 verkoos de deskundige jury het rijksmonument tot 鈥楧uurzaamste huis van Nederland鈥 in de categorie 鈥榃oning voor 1945鈥: 鈥楧e duurzame maatregelen zijn op een prachtige manier ge茂ntegreerd zonder verlies van de karakteristieke en oude elementen van de woning. De verduurzaming van oude woningen is maatwerk waarbij vaak naar creatieve oplossingen moet worden gezocht.鈥 Ook de stichting ERM (Erkende Restauratiekwaliteit Monumenten) stelde het Doktersh没s tot voorbeeld: 鈥楧it soort panden hebben geen toekomst meer, als zij energievreters blijven. De slechte staat van het pand bood kansen鈥, vertellen Trudy en Willem van Riemsdijk. 鈥楳et name op energetisch gebied was er van alles mogelijk. Verduurzaming is voor ons een cruciale maatschappelijke opgave. Dat geldt dus ook voor een rijksmonumentaal pand.鈥

RONDLEIDINGEN DOKTERSH脹S:
Zaterdag 10 september ieder uur vanaf 10.00 u. (start laatste rondleiding: 15.00 u.)

Zondag 11 september ieder uur vanaf 13.00 (start laatste rondleiding 15.00 u.).
Toegang gratis. Start in Pakh没s SOLO, Smelbr锚ge 9, 9051BH Stiens

Daar kun je ook terecht voor een kopje koffie of thee.
Organisatie: Stichting Stinze-Stiens
Reserveren is noodzakelijk om teleurstelling te voorkomen
Opgave vanaf 1 september via:de knop ‘Aanmelden’ hieronder
of, indien er nog plaats is, op de dag zelf, aanmelding in het Pakh没s SOLO.聽

Vanwege de beperkte ruimte is het pand alleen toegankelijk via een rondleiding. Deze rondleiding duurt ca. 45 minuten.聽Helaas is het pand niet toegankelijk voor rollators. Binnen is voldoende zitgelegenheid. Toegang met een rolstoel in overleg (stinze.stiens@icloud.com).

Voor info en reserveren Monumentendaglezing ‘Duurzaamheid door de tijd’, klik:聽hier.

Data en tijden

  • 10 September 2022
    • 10:00 鈥 10:45 (0 plaatsen beschikbaar)
    • 11:00 鈥 11:45 (0 plaatsen beschikbaar)
    • 12:00 鈥 12:45 (0 plaatsen beschikbaar)
    • 13:00 鈥 13:45 (0 plaatsen beschikbaar)
    • 14:00 鈥 14:45 (0 plaatsen beschikbaar)
    • 15:00 鈥 15:45 (0 plaatsen beschikbaar)
  • 11 September 2022
    • 13:00 鈥 13:45 (0 plaatsen beschikbaar)
    • 14:00 鈥 14:45 (0 plaatsen beschikbaar)
    • 15:00 鈥 15:45 (0 plaatsen beschikbaar)
Aanmelden