Ralph van Raat

Ralph van Raat. Fotograaf: © Heather Pinkham

Locatie: Sint Vituskerk, Finkum/Feinsum
Zaal open: 19.30 uur | Aanvang: 20.00 uur (!) | Normaal: €19,50 | Jongeren tot 20 jaar: €10,00
Dit concert heeft geen pauze.

Vlak voor de Kerstdagen klinkt er bij Pakhûs SOLO een zeldzaam indrukwekkend concert. Op vrijdagavond 23 december speelt niemand minder dan pianist Ralph van Raat het iconische werk Vingt Regards sur l’Enfant Jésus van Olivier Messiaen. Een muzikaal meesterwerk geïnspireerd op het kerstverhaal: een unieke beleving om de Kerstdagen mee in te gaan. 

Messiaen schreef Vingt Regards sur l’Enfant Jésus voor piano solo met het kerstverhaal als uitgangspunt. Zoals Messiaen zelf zei: de twintig delen in de cyclus drukken ‘de verschillende bespiegelingen van het kindje Jezus in de kribbe en de aanbidding die het ten deel valt’ uit. Elk deel belicht het kind op een eigen manier: van de moederliefde van Maria tot een toekomstvisioen van Jezus als triomfator. Centraal staat de menswording van God in Jezus: de vereniging van de goddelijke en menselijke natuur.

De pianocyclus duurt ruim twee uur en vraagt van de pianist het uiterste. Van intieme, fluisterzachte akkoorden vol mysterie, warmte, subtiele kleuringen door boventonen en vogelzang tot extatische fortissimo’s die de luisteraar volledig onderdompelen in de klanken van de vleugel. Een werk dat aan pianist Ralph van Raat volledig is toevertrouwd: de gelauwerde pianist toert al langere tijd met dit stuk en soleert over de hele wereld met de grootste gezelschappen. Van Raat gaat bij Podium Pakhûs SOLO voor het eerst de uitdaging aan om dit twintigdelige werk zonder pauze uit te voeren. 

De muziek van Olivier Messiaen is een combinatie van vroomheid, uitbundige verbeelding en liefde voor de natuur. Symboliek, theologie, kleur, modi en ritme spelen een centrale rol. Messiaen begon aan de Vingt Regards-cyclus in 1944, toen Parijs nog door de Duitsers was bezet. Dit was enkele jaren nadat Messiaen door de Duitsers gevangen was gezet in een kamp en oog in oog stond met verschrikkelijk lijden en verlies – een periode waarin Messiaen toevlucht zocht en vond in het mysterie van het katholieke geloof. Messiaen voltooide Vingt Regards gelijktijdig met de Parijse bevrijding in de zomer van 1944.

Messiaen kon zich het mysterie van de geboorte niet in één enkele visie voorstellen. De volgorde die Messiaen voor de twintig delen koos zorgt voor contrast in de kleur, het tempo en de intensiteit. Ook hierin is symboliek verwerkt: elk vijfde blik slaat op de godheid (vader, zoon, geest, kind en de kerk der liefde) en het heilige getal 7 staat voor kruis en engelen. Om eenheid in het stuk te creëren werkt Messiaen met telkens terugkerende muzikale thema’s. Het ‘goddelijke thema’ (een eenvoudige melodie waarbij een herhalende noot door een andere harmonie wordt ondersteund), de ‘mystieke liefde’, de ‘ster en het kruis’ (een enkele melodielijn, gespeeld in octaven ver uit elkaar) en het ‘thema van de akkoorden’ (een vierstemmige zetting die steeds terugkeert). 

Pianist en musicoloog Ralph van Raat studeerde piano aan het Conservatorium van Amsterdam bij Ton Hartsuiker en Willem Brons, en Muziekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Hij sloot beide studies Cum Laude af. In het kader van zijn pianostudie studeerde hij bij Claude Helffer in Parijs, Ursula Oppens in Chicago (Northwestern University) en Pierre-Laurent Aimard in Keulen (Hochschule für Musik Köln).

Ralph van Raat behaalde prijzen bij diverse concoursen waaronder het Prinses Christina Concours, de Stipendiumprijs Darmstadt, de eerste prijs bij het Internationale Gaudeamus Vertolkers Concours, de Philip Morris Kunstprijs, de Elisabeth Everts Prijs, een internationale Borletti-Buitoni Fellowship, de VSCD Klassieke Muziekprijs, de Prijs Klassiek van de NTR en De Ovatie 2019. Van Raat geeft solorecitals en concerten met orkest in Europa, het Midden-Oosten, Azië en de Verenigde Staten. Hij speelde als solist met onder andere het Koninklijk Concertgebouw Orkest, de Los Angeles Philharmonic, de BBC Symphony Orchestra, London Sinfonietta, De Filharmonie van Antwerpen, de Cape Town Philharmonic, China National Symphony Orchestra, Cairo Symphony Orchestra, Melbourne Symphony Orchestra en het Radio-Sinfonie-Orchester Frankfurt. Hij werkte met dirigenten als Valery Gergiev, David Robertson en Peter Eötvös. Vele concerten werden uitgezonden door binnen- en buitenlandse radio- en televisieomroepen.

Van Raat bracht een aantal internationaal succesvolle CD’s op de markt op verschillende labels. Sinds 2006 heeft hij een opnamecontract bij Naxos International. Ralph van Raat werkte samen met een groot aantal componisten zoals John Adams, Louis Andriessen, Gavin Bryars, Joep Franssens, Arvo Pärt, Tan Dun en John Tavener. Ook heeft een groot aantal componisten werk aan hem opgedragen. In 2003 is Ralph benoemd tot Steinway Artist. Hij is naast zijn concertpraktijk verbonden als docent hedendaagse pianomuziek aan het Conservatorium van Amsterdam en aan de postgraduate opleiding van de Accademia di Musica di Pinerolo (Turijn, Italië).

www.ralphvanraat.com

LET OP: in verband met de lengte van het programma begint dit concert een kwartier eerder dan gebruikelijk op de vrijdagavond. Het programma duurt 130 minuten. Er is een drankje na afloop.
Bezoekadres: Holdingawei 51, Finkum
Gratis parkeren.

Reserveren via de knop AANMELDEN hieronder.

Aanmelden

Programma
Olivier Messiaen (1908 – 1992) – Vingt Regards sur l’Enfant Jésus

  1. Regard du Père (“Contemplation of the Father”)
  2. Regard de l’étoile (“Contemplation of the star”)
  3. L’échange (“The exchange”)
  4. Regard de la Vierge (“Contemplation of the Virgin”)
  5. Regard du Fils sur le Fils (“Contemplation of the Son upon the Son”)
  6. Par Lui tout a été fait (“Through Him everything was made”)
  7. Regard de la Croix (“Contemplation of the Cross”)
  8. Regard des hauteurs (“Contemplation of the heights”)
  9. Regard du temps (“Contemplation of time”)
  10. Regard de l’Esprit de joie (“Contemplation of the joyful Spirit”)
  11. Première communion de la Vierge (“The Virgin’s first communion”)
  12. La parole toute-puissante (“The all-powerful word”)
  13. Noël (“Christmas”)
  14. Regard des Anges (“Contemplation of the Angels”)
  15. Le baiser de l’Enfant-Jésus (“The kiss of the Infant Jesus”)
  16. Regard des prophètes, des bergers et des Mages (“Contemplation of the prophets, the shepherds and the Magi”)
  17. Regard du silence (“Contemplation of silence”)
  18. Regard de l’Onction terrible (“Contemplation of the awesome Anointing”)
  19. Je dors, mais mon cœur veille (“I sleep, but my heart keeps watch”)
  20. Regard de l’Eglise d’amour (“Contemplation of the Church of love”)